Đĩa gốm trắng giống như những tấm vải trắng, làm nổi bật thực phẩm một cách trực quan. Bề mặt nhẵn, bóng phản xạ ánh sáng đều, khiến màu sắc trông phong phú hơn khoảng 20 phần trăm so với khi dùng đĩa có màu hoặc bề mặt thô. Khi không có màu sắc khác làm rối mắt, màu thực tế của món ăn trở nên rõ nét hơn nhiều. Hãy nghĩ đến những món risotto sốt cà-ri vàng óng hay món nghiền củ cải đỏ sẫm—chúng thực sự nổi bật trên nền trắng. Sự tương phản rõ rệt giữa thực phẩm và đĩa cũng làm các chi tiết rõ hơn, vì vậy những vệt cháy đẹp trên bít tết, những đường sốt tinh tế và các loại thảo mộc tươi trên bề mặt đều được làm nổi bật tốt hơn. Và hóa ra điều này quan trọng hơn chỉ vẻ ngoài. Một số nghiên cứu cho thấy người ta thực sự cảm thấy cùng một món ăn có vị ngon hơn khoảng 15% khi được bày trên đĩa gốm trắng, cho thấy đôi mắt có thể đánh lừa vị giác, khiến chúng ta cảm nhận món ăn một cách khác biệt.
Nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học cho thấy đồ gốm sứ màu trắng thực sự làm tăng mức độ tập trung của con người khi ăn, ngay cả ở cấp độ hoạt động não. Khi xem xét các hình chụp fMRI, các nhà khoa học phát hiện ra hoạt động ở vùng não chịu trách nhiệm về thị giác tăng khoảng 30% khi thức ăn được đặt trên đĩa trắng so với đĩa tối màu hơn. Các nghiên cứu theo dõi hướng nhìn của con người cũng tìm thấy một điều thú vị: mọi người có xu hướng nhìn chằm chằm vào thức ăn của mình lâu hơn khoảng 40% khi được trình bày trên nền trắng, điều này cho thấy họ đang suy nghĩ sâu sắc hơn về món ăn. Tại sao hiện tượng này lại xảy ra? Não bộ của chúng ta dường như được lập trình để phản ứng với hình ảnh tương phản cao vì trong suốt lịch sử, màu sắc tươi sáng thường đồng nghĩa với thực phẩm tươi ngon và an toàn. Và điều còn hấp dẫn hơn nữa là: khi các nhà nghiên cứu thực hiện các thí nghiệm với cùng một bữa ăn nhưng chỉ thay đổi màu sắc của đĩa, mọi người sẵn sàng chi trả nhiều hơn khoảng 25% cho phần ăn được trình bày trên đĩa gốm sứ trắng. Vì vậy, rõ ràng có điều gì đó diễn ra bên dưới mức độ ý thức khiến cho đĩa trắng trông có vẻ chất lượng tốt hơn và đáng giá tiền hơn.
Mọi người thường có xu hướng thích đồ dùng màu trắng vì những lý do vượt ngoài vẻ ngoài—chúng thực sự ảnh hưởng cách chúng ta nghĩ về thức ăn. Màu trắng đã trở thành biểu tượng của sự sạch tinh trong nhiều khu vực khác nhau trên thế giới. Quay trở về thời cổ xưa, tổ tiên chúng ta có lẽ đã xem các bề mặt trắng là dấu hiệu cho thấy nước uống an toàn hoặc thực vật có thể ăn. Thói quen này vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Một nghiên cứu cho thấy khoảng ba trong số bốn người đánh giá thức ăn có vị tươi hơn khi được đặt trên đĩa trắng, theo nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Flavour từ năm 2013. Khi ai đó nhìn thấy một chiếc đĩa trắng, bộ não của họ tự động kiểm tra xem thứ đang nhìn có vẻ tinh khiết và an toàn để ăn hay không, từ đó hình thành kỳ vọng ngay trước khi ai đó nếm bất kỳ miếng nào. Đó là lý do tại sao các đầu bếp hàng đầu trên toàn thế giới sử dụng rất nhiều đồ gốm màu trắng. Hãy nghĩ về các món ăn truyền thống của Nhật Bản được trình bày trên gốm sứ trắng, các nhà hàng Pháp sang trọng phục vụ các món ăn trên bộ đồ ăn trắng tinh, hoặc những nhà hàng Bắc Âu hiện đại nơi mọi thứ trông tối giản nhưng lại somehow cảm giác sang trọng.
Đĩa sứ màu trắng đóng một vai trò lớn trong các nhà hàng cao cấp bằng cách làm nổi bật những gì đầu bếp có thể thực hiện. Màu trơn giúp thực khách thực sự nhìn thấy rõ toàn bộ công đoạn chế biến từng món ăn. Kỹ năng cắt thái, cách thức đặt sốt, thậm chí vị trí các loại thảo mộc trên đĩa – tất cả những điều này trở nên nổi bật hơn khi được trình bày trên nền trắng. Các nhà hàng đạt sao Michelin hiểu rõ điều này. Một nghiên cứu đã quan sát 120 người ăn tại các địa điểm sang trọng và phát hiện ra điều thú vị: khi được phục vụ cùng một món ăn nhưng trên các loại đĩa khác màu, mọi người đánh giá phiên bản dùng đĩa trắng thể hiện kỹ năng nấu nướng tốt hơn khoảng 40%. Khi không có các màu sắc rực rỡ làm phân tán sự chú ý, những chi tiết nhỏ như những miếng sò điệp được nấu chín hoàn hảo, các loại thảo mộc sắp xếp gọn gàng hay nước xốt bóng bẩy sẽ trở nên dễ nhận thấy hơn nhiều. Khoảng trống trên đĩa không chỉ đơn thuần là chỗ trống. Nó thực sự truyền tải thông điệp về sự sạch sẽ, sự tính toán cẩn thận, và cho thấy với thực khách rằng nhà bếp rất chú trọng đến từng chi tiết. Điều đó góp phần xây dựng niềm tin vào những gì mà đầu bếp mang đến.
Sứ trắng làm tăng cường ảo ảnh Delboeuf, trong đó kích cỡ khẩu phần bị đánh giá sai dựa trên kích thước đĩa. Người ăn tự phục vụ nhiều hơn 9,8% thực phẩm trên các đĩa trắng lớn vì nền sáng và rộng làm giảm độ nổi bật thị giác của thức ăn (van Ittersum & Wansink, 2012). Ba yếu tố thiết kế tạo nên hiệu ứng này:
Lớp men sứ trắng tạo nên sự khác biệt lớn về cách thức thực phẩm trông như thế nào trên đĩa nhờ vào cách nó phản xạ ánh sáng. Bề mặt bóng láng, giống thủy tinh mang đến cho các món ăn một độ sáng thêm, làm nổi bật dầu và nước sốt, đồng thời làm rõ các kết cấu như da gà giòn bên cạnh khoai nghiền mịn. Khi ánh sáng chiếu đúng cách lên những chiếc đĩa này, nó tạo chiều sâu cho mọi thứ, từ lớp vỏ vàng óng đến các loại trang trí nhiều màu sắc. Và vì sứ không hấp thụ vết bẩn hay mùi, các đầu bếp có thể giữ cho đĩa luôn sạch sẽ và tươi mới ngay cả sau nhiều lần sử dụng. Theo một khảo sát năm ngoái, khoảng bốn trong số năm đầu bếp chuyên nghiệp chọn sứ trắng tráng men khi muốn thể hiện kỹ thuật bài trí món ăn chi tiết. Sự tương phản giữa đĩa bóng và thực phẩm mờ tự nhiên thu hút sự chú ý vào điều quan trọng nhất trên đĩa. Với nền trắng sáng của mình, sứ biến mỗi phần phục vụ thành một điều đặc biệt, không chỉ tăng cường tính thẩm mỹ mà còn nâng cao trải nghiệm ẩm thực tổng thể.
EN
